Motoristan Cumhuriyeti

Yol Tutuşu Artırarak Kızaklama ve Kaymayı Engelleme

Yol tutuş yokluğunu özleyeceğiniz şeylerden biridir. Bu yazıda yol tutuşunuzun kaybolup kızaklama ya da kaymaya başlamak üzere olduğunuzu gösteren bazı işaretler bulacaksınız. Art Friedman.

Motosiklete her bindiğinizde yol tutuş dikkat etmeniz gereken bir şeydir. Motora her bindiğinizde aklınızın bir yerinde olması gerekir. Frenleme ve dönüş anında birincil derecede, hızlanırken ikinci derecede ve sabit hızda giderken de üçüncü derecede düşünülmesi gereken bir konudur yol tutuş. Durup ayağınızı yere koyarken bile sorun olabilir.

Aslında aklınızdaki yol tutuş değildir. Size dert olanlar yol tutuşu engelleyen şeylerdir; su, yağ, yakıt, kum, toz, plastik, buz gibi. Normalde ilk uyarı sisteminiz gözlerinizdir ama kaygan zeminler bazen aldatıcı olabilir. Bazen bir yağ birikintisi asfalttaki bir yama gibi görünebilir. Kum kaldırımın bir parçası gibi, yakıt ise hafif bir parıltı olarak görünebilir.
Gölge de kaygan bir zemini gizleyebilir ya da bizzat oluşturabilir. Gece oluşan çiyden sonra güneş vurana kadar yollar ıslak ve kaygan kalabilir. Kış aylarında güneş çıksa dahi özellikle köşeler hiç kurumayabilir ve öğleden sonra bile gölgede kalmış bir köşede kaygan bir zemin sizi bekliyor olabilir. Yeterince soğuk olduğunda ise yerdeki nem gecelerin donabilir. Köşeler sıcak ve kuru havalarda bile tehlikeli olabilir, özellikle parlak bir güneşten gölgeye geçtiğinizde. Bu gölgede toz ya da kum saklı olabilir.

Tecrübe size sürprizleri azaltma konusunda yardımcı olur ama bu konuda yapabileceğiniz başka şeyler de vardır. Mesela polarize camlı gözlük takmayın, parlayan bir kaygan zemini fark edemeyebilirsiniz. Yakıt, yağ ve soğutma sıvısının kokusunu almaya çalışın. Bu kokulardan birini aldığınızda yolun kirlenmiş olabileceğini tahmin ettiğiniz kısmından uzak durun. Çoğu zaman bunları gözünüzle göremeyebilirsiniz.

Kirlilik Nereden Geliyor

Yağlar ve otomobillerde kullanılan diğer sıvılar yolda karşılaşabileceğiniz en kaygan maddelerdir. Bunlar genellikle araba ve kamyonlardan dökülür, gerçi eskiden çok daha fazla görülürdü yollarda. Özellikle ağır trafikte ya da kavşaklarda yağın genel olarak aktığı bölge olan yolun ortasından uzak durmanız söylenir, ki bu geçerli bir tavsiyedir, özellikle yağmurda. Trafiğin kalabalık olduğu yerlerdeki tünel ve gişe gibi üstü kapalı yerler hemen hemen her yağmurda kaygandır. Buraya yağmur doğrudan yağarak biriken yağı temizleyememekte, tam tersine geçen arabalardan düşen damlalarla son derece kaygan olan su üstü yağ karışımını oluşturmaktadır.

Köşelerde yakıt ya da yağ daha ziyade dış tarafa doğru savrulmuştur bu yüzden eğer bir birikinti kokusu duyar ya da tahmin ederseniz dönüşü içten almaya gayret edin. İç tarafta olmak aynı zamanda şeritten çıkmadan motoru düzeltmek için de size daha fazla yer sağlar. Öte yandan, köşeye yaklaştıkça en dışta kalarak dönüşün tamamını görebilecek kadar orada kalmak da size potansiyel tehlikelere karşı önlem almak için daha fazla zaman verir. Tavsiye edilen bu ikinci yaklaşımdır ve eğer dönüşe biraz da yavaşlayarak girmişseniz bu da size gerektiğinde iç tarafa geçme imkanı verir, en fazla seçenek sunan bu tür yaklaşımdır.

Köşede üzerinden geçmeniz gereken bir yağ birikintisi varsa ne yapmalısınız? Daha yağlı bölgeye gelmeden yavaşlayın ve açınızı daraltın ve yağın üzerinde geçerken ne fren yapın ne de gaz verin. Yağ lastiklerinize bulaşacağından bir süre daha dikkatle seyredin, mümkünse sert dönüş ve frenlemeden kaçının. Bunlar tabi ki birisi bilerek o köşeye yağ dökmediyse geçerli. Bu durumlarda yağ dönüşü takip edecek ve boydan boya yayılacaktır. Bu durumda içeriden mi dışarıdan mı geçeceğinize karar vermeniz gerekir. Sağ dönüşlerde içten gitmek daha iyidir, özellikle köşeyi boydan boya kaplamışsa. Sola dönüşte ise fazla içeriden alarak karşı şeride geçme riskine göre değerlendirme yapmanız gerekir. Her durumda, yapılacak en iyi şey yavaşlamak ve tutuşa olan ihtiyacınızı azaltmak ve birikintiden geçerken mümkün olduğunda dik (motoru yatırmadan) şekilde geçmektir.

Kaygan Yollar

Yollara pek çok kayganlaştırıcı madde atılır ve bazı şeyler de kalıcı olarak yollarda bulunur, mesela; logar kapakları, metal köprü bağlantıları, boya, demiryolu, ve bazen kullanılan plastik içerikli yol tamir malzemeleri. Bu alanlarda kuru havalarda yol tutuşu zayıftır, ıslak havalarda ise hiç yoktur ve bu metal maddeler soğuk ve yağışlı kış günlerinde ilk buz tutan yerlerdir.

“Çamurdan geçerken dikkatli olun çünkü orada kaygan iblis yaşar”. Bu söz Uzakdoğu yol tabelalarından, motosiklet kullanma kılavuzundan Mark Twain’e kadar pek çok yerde kullanılmıştır. Bu iblisten kurtulmak için yavaşlayın, motoru dikleştirin ve ne gaz verin ne de fren yapın.

Bir  de  çöp  kamyonlarına  çok  dikkat  temek  gerek.
Özellikle  belediyelerin    yol  afişleri ile uyardığı "atıklarınızı akşam 20.00-22.00 arasında dışarı çıkarınız"  ifadesine  göre  bu  saatlar  arasında  sokaklara  dağılan  çöp  kamyonlarının arkasına  tesadüf  edince , damlayan  sıvı(içeriğinde yağ...herşey var)  dolayısıyla  tedbirli olmakta  fayda  var.

Geçen  Mayısta Kartal da  E-5 e çıkan  yonca yaprağı  dönüşünde yola kamyon karterinden akan  yağ  üzerinden geçerken düştüğümü  hatırladım da ,
Cumbabanın  yazısında ki ""yağın üzerinde geçerken ne fren yapın ne de gaz verin. ""  tavsiyesini  uygulamış  dahi  olsaydım  acaba  düşmezmiydim , diye düşünmekten  kendimi  alıkoyamadım. Lastiklere  bulaşan  yağ , lastiklerin yolu  tutmasını  her  halükarda  engelleyecektir. Düşüş  kaçınılmaz  olacaktır.
Ama gazlama veya frenle bu , daha da kolay ve çabuk olur, o da işin  ayrı bir püf noktası.

Asfalt da bulunan yol çizgilerinde hiç tutuş yok...', mümkünse yol şeritleri üzerinde seyahat etmeyelim, hele hele yağmurlu havada yol şeritlerinin buzdan, yağdan daha kaygan olabileceğini unutmayalım..

Korkut geçmiş olsun :(

Dün akşam Boğaziçi Köprüsünden geçerken , 100-150 metre önümde bir motosikletin dans etmeye başladığını gördüm , bir kaç saniye sonrada benim araba garip bir şekilde karda sürüş yapıyormuşum gibi kontrolden çıktı  cry . Süratim çok az olduğundan , arabaya hakim olabildim   :tuh Az ilerde arabayı sağa çekip lastikleri kontrol ettim , patlak flan varmı diye ... Biraz önce gördüğüm transalp sürücüsüde önümde durmuş garip bir huzursuzlukla ne olduğunu anlamaya çalışıyordu . Ortak keşfimiz lastiklerdeki garip lekeler oldu . Bu sabah "havayı koklayan adamı" radyoda dinlediğimde , hava ve basınç şartlarının , arabalardan kaynaklanan kirliliği asfalta yapıştırdığı görüşünü duydum .  :kafamı
Azami dikkat öneririm ..